[Sławomir]

prof. Andrzej Nowak, Bąble nowego w morzu starego.

Jak zwykle zaczyna się od obserwacji z życia.
Prof. Andrzej Nowak (psycholog) obserwował życie społeczne, a w szczególności powstawanie i rozprzestrzenianie się biznesu w Polsce po 1990 roku.
Zauważył, że powstawanie firm nie przebiegało według odgórnych założeń, tylko oddolnie. Przypominało to efekt "bąbla" na wodzie, wzbudzającego falę dookoła.
Gdy jedna osoba rozpoczynała biznes, inni z jego toczenia także rozpoczynali. W badaniach wyszło, że jeden człowiek oddziaływuje na kilkunastu do kilkudziesięciu ludzi z otoczenia. Bąble łączyły się ze sobą tworząc obszary rezonujące na otoczenie.

Możemy to sprawdzić w swoim otoczeniu:
- ogródki działkowe – kto pierwszy zamiast warzyw założył przystrzyżony trawnik?
- wypoczynek – kto pierwszy z sąsiadów lub rodziny zrobił grilla?
- komórki – kto pierwszy kupił sobie komórkę?
- budownictwo – kto pierwszy zmienił dach na blaszany, zmienił okna na plastykowe, ocieplił styropianem ściany?

Obserwacja ta przeczy wielu dotychczasowym teoriom:
- „homo ekonomikus” – że człowiek kieruje się maksymalizacją zysków przy minimalizacji kosztów
- behawioralnym (inżynieria społeczna), mówiącym, że jeżeli stworzymy odgórnie warunki, to wyhodujemy obywatela o pożądanych cechach (kibuce w Izraelu)
- wiele koncepcji zakładających, że poprzez odgórne wzorce, akcje propagandowe, możemy wprowadzić zmiany społeczne. Przykładem są reklamy społeczne, np. nawołujące do płacenia abonamentu RTV, całkowicie nieskuteczne.

Podstawowe prawo:
"nowe" rozprzestrzenia się tylko w najbliższym otoczeniu i lub z osobą bliską, oddaloną od bąbla.
Uwagi:
- trwałe zmiany mogą zaistnieć tylko gdy idą oddolnie,
- odgórne zmiany napotykają opór (np. mundurki pana Giertycha w szkołach).

Metoda „bąbli” opracowana ok. 1996 roku ma już zastosowanie na całym świecie, głównie w działaniach związanych z wprowadzanie nowości wśród społeczeństwa, choć stosuje się ją także w innych dziedzinach – np. w fizyce i matematyce.

Przykład:
- wprowadzenie zmian w zakresie higieny osobistej w Bangladeszu. Akcje uświadamiające i pomoc bezpośrednia nic nie dały. Dopiero zastosowanie metody „bąbli” doprowadziły do oddolnej budowy sanitariatów i łazienek.
- Podobnie jak zmiany w slumsach. Wolontariusze popracowali z ich mieszkańcami, prosząc, by namalowali domy w jakich chcieliby mieszkać. Mając wizję, najpierw jeden, a potem wszyscy w bezpośrednim otoczeniu przebudowali swoje szałasy, budy z blachy falistej w altanki z werandami, chodnikami i trawnikami. Zmiana widoczna jest gołym okiem.

Komentarz:
Mechanizm działania, wpływania na zachowanie ludzi podobny jest do wszystkich systemów sprzedaży bezpośredniej.
Różnica jest podstawowa. Systemy sprzedaży są strukturą w formie piramidy.
Bąble nie mają żadnej struktury pionowej.